BNR meldde op 6 november 2026 dat drie hoogleraren Europa waarschuwen China niet "groter schurk" te maken dan nodig door handelsbeperkingen in VS-stijl src:2486. De onderliggende tekst staat in economenvakblad ESB: Steven Brakman, Tristan Kohl en Charles van Marrewijk reageren op WRR-rapport 115 Strategisch handelen (augustus 2026) src:2484 src:2485.
Wat de hoogleraren zeggen
Zij erkennen dat Europa scherper moet kijken naar innovatie en strategische afhankelijkheden (in lijn met Draghi/Wennink), maar plaatsen kanttekeningen bij de WRR-analyse van "scheeftrekking" door China. Onevenwichtigheden op de lopende rekening komen volgens hen vooral uit spaaroverschotten (China) en spaartekorten (VS), niet alleen uit "valsspelen" met handel. Absolute handelsbalanscijfers zonder correctie voor groei, diensten en inflatie overschatten de onbalans; Nederland zelf scoort recent een groot overschot. De stelling van een structureel sterk ondergewaardeerde yuan nuanceren zij met de reële effectieve wisselkoers. Chinees industriebeleid duiden zij deels als antwoord op snelle vergrijzing. Een brede Europese importheffing noemen zij onverstandig: Europa concurreert wereldwijd met Chinese goederen en importeert veel halffabricaten. Alternatief: voorspelbare instituties en het handelsverdragennetwerk, coalitions of the willing src:2484.
Wat de WRR stelt
De WRR wijst op lage Chinese binnenlandse vraag, staatssubsidies (OESO: veelvoud van OECD-landen) en een ondergewaardeerde yuan, en stelt dat Chinese producten meer dan 30 procent goedkoper kunnen zijn. De raad bepleit een sterkere Europese handels- en innovatiestrategie tegen geo-economische druk src:2485. Dat is een beleidsadvies, geen gerechtelijke uitspraak.
Begrenzing
Dit stuk geeft de controverse weer. Het bewijst niet dat Chinese subsidies of exportpraktijken onschuldig zijn, noch dat de WRR-cijfers over prijsverschillen ongeldig zijn; de hoogleraren bekritiseren vooral interpretatie, meetwijze en het beleidsinstrument importheffing. Geopolitieke motieven buiten deze bronnen blijven hier buiten beschouwing.
Visie Burgerplatform
Stopmaatregel eerst: kijk eerst welke eigen regels en subsidies Europese markten scheeftrekken of innovatie remmen, voordat een breed handelshek de standaard wordt. Internationale samenwerking en gelijk toegepast handelsrecht blijven uitgangspunt; strategische afhankelijkheden vragen gerichte maatregelen, geen automatische vijandbeelden. Zie dossier Geopolitiek.
