De Oorsprong van Schuld: Hoe Griekenland en Rome de wereld veranderden

25-1-2026

In deze video bespreekt econoom Michael Hudson zijn boek The Collapse of Antiquity. Hij legt uit hoe de financiële structuren van het oude Griekenland en Rome de basis vormden voor het moderne westerse kapitalisme, en waarom dit volgens hem leidde tot een maatschappelijke doodlopende weg.

Hier is een samenvatting van de belangrijkste punten:

Het Nabije Oosten vs. de Oudheid: Hudson begint met het contrast tussen beschavingen zoals Sumerië en Babylonië en de Grieks-Romeinse wereld. In het Nabije Oosten was het gebruikelijk dat koningen periodiek schulden kwijtscholden (de "Clean Slate" of het Jubeljaar) om te voorkomen dat de bevolking in schuldslavernij raakte en de economie instortte.
De Opkomst van de Oligarchie: In Griekenland en Rome ontbrak deze traditie van schuldverlichting. In plaats daarvan grepen rijke families de macht en privatiseerden ze het rechtssysteem. Ze stelden de rechten van schuldeisers boven die van de schuldenaar en de gemeenschap.
Schuld als Politiek Wapen: In Rome werden hervormers die schulden wilden kwijtschelden of land wilden herverdelen (zoals de gebroeders Gracchus of Julius Caesar) vaak bestempeld als "tirannen" en vermoord door de oligarchie. Schuld werd gebruikt om boeren van hun land te verdrijven, wat leidde tot de vorming van enorme landgoederen (latifundia) en uiteindelijk tot het feodalisme.
De Rol van het Christendom: Hudson bespreekt hoe het vroege christendom begon als een radicale beweging voor schuldvergeving (verwijs naar "vergeef ons onze schulden"), maar later door het Romeinse Rijk werd ingekapseld. Figuren als Augustinus veranderden de focus van economische schuld naar spirituele zonde.
Moderne Relevantie: De auteur betoogt dat onze huidige wetgeving nog steeds gebaseerd is op dit Romeinse model, waarbij schuld als "heilig" wordt beschouwd. Hij stelt dat schulden die wiskundig gezien niet betaald kunnen worden, uiteindelijk ook niet betaald zúllen worden, en pleit voor een modern systeem van schuldverlichting om een nieuwe "donkere middeleeuwen" te voorkomen.
Alternatieven: De video benadrukt dat het huidige systeem geen natuurverschijnsel is, maar een historisch resultaat van oligarchische macht. Door naar het verleden te kijken, laat Hudson zien dat er altijd alternatieve modellen zijn geweest waarbij economische stabiliteit belangrijker was dan de winsten van schuldeisers.