Preventie in gezondheid
-
0 keer bekeken - Work in progress: dit dossier wordt nog aangevuld en geredigeerd
Probleem, grondoorzaak en impact
CONCEPT Preventie en sociaal domein: maatregelen voor bewegen, gezondheid en welzijn vergelijken op MKBA-basis, niet op SROI
Nederland geeft jaarlijks ruim 100 mld euro uit aan zorg, maar preventie wordt bekostigd met losse, kortlopende potjes en nauwelijks onderling vergeleken. Maatregelen voor bewegen, voeding, alcohol, tabak en welzijn worden elk met een eigen maat verdedigd: de sport met een SROI van 2,76 (dp:1002), alcohol en tabak met MKBA's van het RIVM (src:1208, src:1209), welzijn en sociaal domein vaak helemaal niet. Die getallen zijn niet optelbaar of vergelijkbaar. Een SROI is een gemiddelde foto van een hele sector, een MKBA meet wat een extra maatregel oplevert ten opzichte van niets doen. Deze paraplu-analyse zet de maatregelen naast elkaar op een gelijke basis: netto welvaartseffect, kosten per QALY en budgettaire effecten per overheidslaag, met dezelfde waardering van gezondheid (kengetal 37, VOLY 100.300 euro). De inhoud per thema blijft in de bestaande analyses: sport ana:44, obesitas en frisdrank ana:18, zorgstelsel ana:50, geboortezorg ana:74.
1. Kosten en baten landen bij verschillende partijen: de gemeente of school betaalt, de zorgverzekeraar, VWS of OCW plukt de vruchten, vaak pas na tien tot twintig jaar (src:1210, src:1211). Geen enkele betaler heeft een sluitende business case. 2. Kortlopende financiering via akkoorden (Nationaal Preventieakkoord, GALA, IZA) en specifieke uitkeringen zonder meerjarige zekerheid. 3. Fiscaal en prijsbeleid werkt preventie tegen: lage accijnzen en vrijstellingen op ongezonde producten (pol:193). 4. Geen gezamenlijke rekenstandaard: studies waarderen een QALY tussen 20.000 en 200.000 euro (src:1208, src:1209, src:193) en het landelijke RIVM- en CPB-overzicht van kosten en baten van preventie is pas eind 2026 voorzien (src:1213).
Het dossier
Maatregelen: eerst stoppen, dan de bron, dan herstel
We ordenen oplossingen in drie stappen. Eerst voorkomen dat de schade groter wordt, dan de oorzaak wegnemen, en pas daarna repareren wat er al misging.
Nog geen maatregelen in dit dossier. Doe een voorstel
Uitgewerkte oplossingen
Wat kost het, wat levert het op?
MKBA
Voor dit dossier is nog geen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) beschikbaar. Burgerplatform weegt maatregelen op brede welvaart: niet alleen geld, maar ook gezondheid, leefomgeving, bestaanszekerheid en de gevolgen voor volgende generaties, volgens de leidraad van CPB en PBL. Heb je cijfers of bronnen? Laat het ons weten.