In aflevering #2406 van De Nieuwe Wereld praat presentator Marlies Dekkers met voedingskundige Yneke Kootstra. Kootstra studeerde humane voeding in Wageningen en leidt leefstijlcoaches op. Het gesprek gaat over bewerkt voedsel, de hele dag door snacken, slaap, stress, de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) en afslankmedicatie src:2332. Hieronder staat wat de bronnen bevestigen, en wat mening of praktijkervaring is.
Wat klopt
- Overgewicht: Kootstra zegt dat meer dan de helft van de Nederlanders overgewicht heeft. Dat klopt voor volwassenen: in 2025 had 50,6 procent van de mensen van 18 jaar en ouder overgewicht, en 15,7 procent obesitas src:2333.
- Negen eetmomenten: de gemiddelde Nederlander eet en drinkt 9 keer per dag (9,2 in de voedselconsumptiepeiling 2019-2021). Het Voedingscentrum adviseert maximaal 7 eet- en drinkmomenten per dag src:2334. Die momenten zijn niet allemaal snacks: ook een glas drinken telt mee.
- De Braziliaanse richtlijn: de officiële Braziliaanse voedingsrichtlijn uit 2014 heeft als gouden regel: kies onbewerkt of weinig bewerkt voedsel en vers bereide maaltijden in plaats van ultrabewerkt voedsel. De richtlijn raadt ook aan om zelf te koken en bij voorkeur samen te eten src:2336.
- De GLI: de gecombineerde leefstijlinterventie duurt 2 jaar. Je krijgt hem via een verwijzing van de huisarts of medisch specialist, en hij wordt vergoed uit het basispakket zonder eigen risico src:2337.
- Eerst een jaar GLI voor medicatie: wie obesitasmedicatie vergoed wil krijgen, moet volgens de zorgverzekeraars eerst minstens een jaar actief een erkende GLI volgen zonder voldoende resultaat src:2338. De afslankmiddelen semaglutide (Wegovy) en tirzepatide (Mounjaro) worden voor obesitas op dit moment niet vergoed; het Zorginstituut beoordeelt ze nog src:2337.
- Blindheid: het Europees Geneesmiddelenbureau EMA stelde in 2025 vast dat een oogaandoening die tot verlies van zicht kan leiden (NAION) een zeer zeldzame bijwerking van semaglutide is, bij hooguit 1 op de 10.000 gebruikers src:2339. De rechtszaken die in het gesprek worden genoemd, zijn niet nagezocht.
Deels of niet te verifiëren
- "80 procent van de supermarkt": een niet-officiële steekproef van Foodwatch uit 2017 vond dat 70,5 procent van 651 producten ultrabewerkt was src:2335. Dat gaat over het aanbod in de schappen, niet over wat mensen eten. Een officieel cijfer is er niet.
- De claims dat samen eten met een dierbare de bloedsuiker minder laat stijgen, en dat kinderen in gezinnen met veel ruzie minder goed groeien, noemt Kootstra zonder bron. Wij hebben ze niet kunnen controleren.
- Dat je na een maagverkleining makkelijker verslaafd raakt aan alcohol, en dat afslankmedicatie na een tijd een plateau bereikt, zijn bekende thema's in de vakliteratuur. Ze zijn hier niet apart nagezocht.
- Haar adviezen over slaap, cafeïne na drie uur, ademhaling en wandelen zijn haar praktijkadvies als coach. Het zijn geen getoetste beweringen.
Mening
De stelling dat medicatie "uitstel van executie" is, het pleidooi om terug te gaan naar drie maaltijden, en de kritiek op huisartsen en op de traditionele babyvoeding zijn opvattingen van de sprekers.
Burgerplatform-perspectief
Wij vinden dat het gesprek aansluit bij preventie als basis voor gezondheid: een gezonde omgeving en leefstijl als eerste stap, en medicatie als aanvulling. Dat de vergoeding van obesitasmedicatie gekoppeld is aan de GLI, past in die volgorde. Zie ook art:1223 over ultrabewerkt eten.
