Hoe in Amsterdam het kapitalisme werd uitgevonden
20-1-2026
Deze documentaire vertelt het verhaal van de opkomst van Amsterdam als het eerste wereldwijde financiële centrum en de bakermat van het moderne kapitalisme.Hieronder volgt een samenvatting van de belangrijkste thema's en gebeurtenissen:
De Geboorte van het Kapitalisme
-
De doorbraak in de specerijenhandel: In 1594 besloot een groep Amsterdamse kooplieden het Portugese monopolie op de handel met Azië te doorbreken. Hoewel de eerste expeditie onder leiding van Cornelis de Houtman moeizaam verliep, bewees het dat de route naar Azië bevaarbaar was 00:03:57.
-
Oprichting van de VOC: In 1602 werd de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. Dit was een cruciaal moment omdat het de eerste onderneming was waarbij gewone burgers aandelen konden kopen. Meer dan 1100 mensen, van rijke kooplieden tot dienstmeisjes, investeerden in het bedrijf 00:15:31.
-
De eerste aandelenbeurs: Omdat investeerders hun geld niet tien jaar lang vast wilden houden, ontstond er een secundaire markt voor aandelen. Dit begon informeel op een brug en in de Oude Kerk, maar leidde uiteindelijk tot de bouw van de eerste echte aandelenbeurs ter wereld in 1611 00:18:27.
Technologische en Maatschappelijke Innovatie
-
Revolutie in de scheepsbouw: De uitvinding van de houtzaagmolen met krukas door Cornelis Corneliszoon in 1594 zorgde ervoor dat schepen 30 keer sneller gebouwd konden worden dan voorheen. Hierdoor werd Amsterdam de belangrijkste scheepswerf van Europa 00:12:03.
-
Stedelijke planning: Amsterdam onderging een enorme uitbreiding met de aanleg van de grachtengordel. Dit was de eerste grootschalige stedelijke planning in Europa, waarbij een evenwicht werd gezocht tussen woonruimte, commercie en esthetiek (zoals de binnentuinen) 00:34:32.
-
Religieuze tolerantie: Hoewel het protestantisme de officiële religie was, werden katholieken getolereerd zolang hun kerken niet zichtbaar waren vanaf de straat (schuilkerken). Deze openheid trok ondernemende vluchtelingen aan uit heel Europa, wat de economische groei verder stimuleerde 00:30:40.
De Rivaliteit met Londen
-
Londen als opkomende macht: Terwijl Amsterdam bloeide, was Londen nog een middeleeuwse stad die kampte met overbevolking en politieke onrust. Na de zwarte dood verschoof de Engelse economie naar schapenteelt en later naar de textielindustrie, mede door de komst van Nederlandse en Franse wevers 00:43:07.
-
Financiële transformatie: Na de executie van koning Charles I en de opkomst van Oliver Cromwell begon Londen zich te ontwikkelen tot een financieel centrum. De terugkeer van Joodse bankiers leidde tot de eerste moderne kantoorpanden en bedrijfslogo's in Lombard Street 00:50:32.
-
Conflict: De economische expansie van beide steden leidde onvermijdelijk tot de Engels-Nederlandse oorlogen om de controle over de wereldzeeën 00:52:20.
Mondiale Impact
-
De stichting van New York: De expeditie van Henry Hudson in 1609, gefinancierd door de VOC, leidde tot de ontdekking van de Hudson-rivier en de stichting van Nieuw-Amsterdam (het latere New York). Dit exporteerde het Nederlandse model van handel en tolerantie naar het Amerikaanse continent 00:33:52.
De documentaire laat zien hoe Amsterdamse innovaties op het gebied van financiën, techniek en sociale tolerantie de basis legden voor de moderne wereldeconomie en de ontwikkeling van globale steden.
Deel dit bericht
pageviews: 19
