Op 29 juni 2023 verscheen op YouTube The PFAS Cover-up van Zembla International, de Engelstalige pendant van de Nederlandse aflevering De PFAS-doofpot (uitzending 15 juni 2023). De reconstructie laat zien wat PFAS-producenten DuPont en 3M al decennia wisten over de gevaren van hun stoffen, en wat zij met die kennis deden src:2480 src:2481.
Wat Zembla reconstrueert
Aan de hand van Amerikaanse rechtbankstukken, openbronnenonderzoek en vertrouwelijke bedrijfsdocumenten toont Zembla dat DuPont al sinds de jaren zestig intern wist dat PFAS gevaarlijk zijn en zich in het milieu verspreiden. Interne memo's, vergaderverslagen en aantekeningen wijzen erop dat de zorgen van het bedrijf vooral de eigen belangen golden: winst behouden en juridische aansprakelijkheid vermijden src:2480. De fabriek in Dordrecht, destijds DuPont en later Chemours, is een kopie van de Amerikaanse productielijn; Zembla onderzoekt wat daar bekend was en wat niet openbaar werd gemaakt src:2481.
PFAS, ook wel forever chemicals genoemd, breken nauwelijks af. Zij worden in verband gebracht met kanker, nierschade, hartklachten en een verminderde werking van het immuunsysteem, en zitten bij vrijwel iedereen in het bloed src:2481. Rond Dordrecht en in de VS zijn omwonenden en werknemers langdurig blootgesteld. Zembla haalt ook Amerikaanse precedenten aan, waaronder de zaak rond Parkersburg die bekend werd via de film Dark Waters src:2480.
Nederlandse pendant en wederhoor
De Nederlandse uitzending De PFAS-doofpot stond op 15 juni 2023 bij BNNVARA op NPO 2. Bijbehorende artikelen beschrijven onder meer dat DuPont al dertig jaar eerder wist van ernstige PFAS-vervuiling in Nederlands grondwater rond de fabriek in Dordrecht src:2481. Chemours, de spin-off die in 2015 de PFAS-activiteiten overnam, gaf volgens Zembla geen inhoudelijk antwoord op de gestelde vragen; DuPont verwees naar Chemours src:2481.
Deze Engelse YouTube-versie hoort in het archief naast eerdere Zembla-stukken over PFAS-lozingen, waaronder de Westerschelde-aflevering art:1022 en latere stukken over Custom Powders in Helmond art:2128. Zij versterkt de dossierlijn over kennis bij de producent, doofpotgedrag en nalatigheid van toezicht.
Visie Burgerplatform
Wie decennialang risico's kent en zwijgt, hoort de rekening van sanering, gezondheidsschade en drinkwaterzuivering te betalen. Stopmaatregel eerst: beëindig PFAS-uitstoot en -productie zonder volledige openheid over stofinformatie. Een risicoadequate heffing en volledige aansprakelijkheid voor producenten horen bij vervuiler betaalt ana:43 pol:125. Zonder landsdekkend overzicht van vervuilde locaties en kostendekkend saneringsbeleid blijft de samenleving de schade dragen ana:43.
Bron: Zembla International, The PFAS Cover-up, YouTube 29 juni 2023 src:2480; Zembla / BNNVARA, De PFAS-doofpot, 15 juni 2023 src:2481. Beeld: Zembla via YouTube.
