Van 9 naar 1 miljoen auto's: publiek (deel)autovervoer en netontlasting
Kan Nederland de ~9,4 mln personenauto's (CBS 1-1-2026) grotendeels vervangen door ~1 mln publieke elektrische voertuigen met rit-delen (Cooperatief Publiek Vervoer, CPVNL, boek 'Slim reizen', mede door Urgenda gefinancierd), en wat betekent dat voor ruimte, grondstoffen, CO2, kosten en het elektriciteitsnet (laadvraag, netbewust laden, V2G-buffer)? Vergeleken met nulalternatief (autonome groei naar ~10 mln BEV) en realistische deelauto-opschaling.
Priveauto's staan ~95% van de tijd stil (TNO) en vragen veel ruimte, grondstoffen en laadinfrastructuur; deelmobiliteit is klein (9.450 deelauto's, 2% van volwassenen) en groeit langzaam. Tegelijk is die stilstand juist de bron van de potentiele V2G-buffer die netcongestie kan verlichten. Het CPV-doel 9->1 mln is een belanghebbende claim zonder openbaar rekenmodel. Regelgeving die zelfconsumptie en individuele opslag beloont (einde saldering, EB-asymmetrie bij delen, dubbele EB/nettarief) remt collectieve buffers; dat is een perverse prikkel (stop 260, analysis 46).
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
Wat betekenen deze labels?
Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.
- Datakwaliteit A t/m D (analyse)
- Samenvattend oordeel over de doorrekening van een analyse. Het weegt mee hoeveel van het berekende welvaartseffect op een bron of kengetal rust, hoeveel posten nog PM zijn en de zwakste betrouwbaarheidsklasse van de onderdelen die zwaar meetellen. A is het sterkst onderbouwd; D betekent zwak onderbouwd of nog niet doorgerekend.
- Aandeel met bron
- Welk deel van het berekende welvaartseffect (in euro’s) rust op een vastgelegde bron of kengetal.
- PM-post
- Post pro memorie: een effect waarvan we weten dat het bestaat, maar dat nog niet in euro’s is uitgedrukt. Hoe meer PM-posten, hoe onvollediger het totaal.
- Betrouwbaarheidsklasse
- Onderbouwd: bedragen en kernclaims zijn herleidbaar tot een officiële of wetenschappelijke bron. Te herzien: de ordegrootte is plausibel, maar de bron is verouderd, onvolledig of niet specifiek. Niet extern gebruiken: nog niet onderbouwd of afwijkend van officiële cijfers. Bij een analyse tonen we de zwakste klasse van de onderdelen.
- Bronlabels
- Origineel gecontroleerd: we hebben het oorspronkelijke document zelf gelezen. Gecontroleerd door ander teamlid: een ander lid van het team las het origineel; wij namen de inhoud over. Secundair: alleen gezien via een samenvatting, zoekresultaat of andere bron, het origineel is niet ingezien. Nog niet geverifieerd: de bron is vastgelegd maar nog niet gecontroleerd. Klik op een label voor de toelichting.
- Betrouwbaarheid van een datapunt
- Score die de analist bij het vastleggen geeft: hoog (80 of meer van 100), middel (50 tot 80) of laag. Enkele oudere datapunten zijn op een schaal van 10 gescoord; die tonen we als x/10. Zonder score staat er ‘nog niet beoordeeld’.
- Internationaal cijfer
- Het cijfer komt uit een buitenlandse of mondiale bron en is niet specifiek voor Nederland. Gebruik het als orde van grootte, niet als Nederlandse waarde.
- Eigen afleiding
- Het cijfer staat niet letterlijk in een bron, maar is door ons berekend uit een of meer bronnen. De berekening staat in de toelichting.
- Concept
- Nog niet goedgekeurd of nog in bewerking. Tekst, effecten en bedragen kunnen nog veranderen.
Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferdAanvulling voorstellen
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- nog niet becijferdAanvulling voorstellen
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenAnalyse
STATUS: fase 2 scientist, 25-9-2026. Alternatieven als CONCEPT-policies onder subject 19; keuze bij politician. NULALTERNATIEF: wagenpark groeit autonoom (9,4 mln, dp 315; FEV 694.602, dp 316) naar ~10 mln BEV in 2044 (ElaadNL, dp 330); 122 mld autokm/jr (CBS 2024, dp 317), 12.311 km/auto (dp 318). Regulier thuisladen +1-2,5 kW piek/EV (dp 331); netbewust laden -35-49% avondpiek (dp 289). V2G-potentieel ~2,5 GW 2040 (dp 333), 4,5-9,5 GW 2050 (dp 314); LS-congestie kan verdwijnen bij 20-30% bidirectioneel (dp 332). ALTERNATIEVEN: A1 policy 154 (CPV volledig, zonder V2G-plicht); A2 policy 155 (CPV volledig, met V2G-plicht vloot); B policy 156 (stedelijke opschaling deelauto's, PBL/KiM); C policy 157 (nulalternatief + V2G prive-EV's). KERNBEVINDINGEN: (1) 'Van 9 naar 1 miljoen' is een CPVNL-claim (video/boek), NIET uit een Urgenda-rapport; Urgenda 2030 noemde -20% auto's en >1 mln deelauto's (dp 337). CPV-bronnen bevatten niets over net/V2G/CO2. (2) AFGELEID DOOR SCIENTIST: 121,96 mld km / 1 mln voertuigen = ~122.000 km/voertuig/jr, ~10x huidig (dp 325); een 200.000 km-accugarantie is dan na ~1,6 jr bereikt (dp 320). Rit-delen verlaagt voertuigkm, lege ritten verhogen die: niet gekwantificeerd. (3) Netto: kWh-vraag voor rijden volgt km, niet aantal auto's; minder auto's verlaagt de laadvraag dus nauwelijks, maar concentreert laden op hubs (aansluitingen onder congestie: gap). De V2G-buffer krimpt van ~10 mln grotendeels stilstaande EV's naar 1 mln intensief gebruikte voertuigen die in de avondpiek juist rijden; netto neteffect van A heeft onbekend teken. (4) Effect per autodeler is onderbouwd: autobezit ruim -30% (PBL, dp 322), -30 tot -63% (KiM 2023, dp 327), autokm -15-20%, CO2 -175 tot -265 kg/p/jr (dp 323); 100.000 deelauto's = -0,2-0,3 Mton (dp 324); CE Delft 142.000-500.000 deelauto's 2030 = 0,02-1,2 Mton en 2-44 kton accumateriaal (dp 338-339). Opschaalbaarheid naar niet-early-adopters onzeker (KiM 2021, dp 326). Huidig gebruik 2% van volwassenen; 9.450 deelauto's (dp 328), gebruikers 21% auto weg (dp 329, niet representatief). (5) CPV-kostenclaim 19-40 ct/km vs 50 ct priveauto (dp 335) en 1.000 voertuigen/100k woningen (dp 336): conf. 25, niet getoetst. SALDO-INDICATIE (kwalitatief, geen euro): B heeft onderbouwde, bescheiden baten (CO2, grondstoffen, ruimte) met klein netrisico; C benut de grootste flex-buffer maar behoudt ruimte-/grondstofdruk; A heeft de grootste potentiele ruimte-/grondstofbaten maar onbewezen haalbaarheid, onbekend neteffect en hoge accuslijtage; A2 herstelt een deel van de buffer tegen extra slijtage. Geen policy_effect of budgetitem vastgelegd: niets per alternatief in euro onderbouwd. Waardering verloren buffer tegen vervangingskosten (bestaande budgetitems 77 netverzwaring per kW, 79 batterij ~15 EUR/kWh/jr) is mogelijk maar niet gekoppeld: mensbeslissing. SOURCES: nieuw 243-256; hergebruikt 230, 231, 234, 235, 236, 241. analysis_source 218-237. DATAPOINTS: nieuw 315-318, 320-339; hergebruikt via link 289, 291, 292, 307, 313, 314. AnalysisDatapointLink 242-271. ACTIONS: datascraper 136 (potentie 9->1 + CPV-rekenmodel), 137 (vlootbehoefte spits/vakantie), 138 (V2G deelauto's avondpiek; parent 131), 139 (accuslijtage hoge km; parent 134), 140 (belastingderving), 141 (laadhub-aansluitingen); mandaat 142 (nl_sys_1001, uitgevoerd); politician 143 (routekeuze). MANDAAT: 18 'Klimaatneutrale logistiek van energie, personen en goederen' (integraal mandaat, besluit Harmen via ticket 142, 25-9-2026). Raakt ook analysis 53 (zelfde stroomnet/V2G-systeem).Aanvulling 05-10-2026: synergie energieopslag - deelauto als buffer
Koppeling met netcongestie (analysis 46). Energiesysteemtransitie en mobiliteit horen bij elkaar. Een typische EV (60-80 kWh) heeft ordegrootte 7-16 keer de capaciteit van een thuisbatterij (5-10 kWh; dp 859-861). Individuele thuisbatterijen zijn inefficient voor netdiensten en worden vooral aangejaagd door regels die zelfconsumptie belonen (einde saldering 1-1-2027, source 959; EB op gedeelde stroom vs vrij zelfverbruik, source 960). Collectieve V2G via deelauto's of vloten is schaalbaarder: Routekaart zet zakelijke en deelautovloten eerst (source 958); Haskoning 3,7 MW per 1.000 bidi-deelauto's in 2027 (dp 313); Utrecht ~2 MW / 350 auto's (dp 292).
Beschikbaarheid 2026. Commercieel particulier V2G in NL is niche: Renault/Alpine + We Drive Solar (source 957, dp 862). De Trouw-claim 'bijna alle' (source 956) klopt niet. Deelauto-V2G in Utrecht/Eindhoven liep eerder.
Spanning met 9 naar 1. Urgenda 2030 noemde -20% auto's en meer dan 1 mln deelauto's als visie (dp 337, source 246), niet het CPV-rekenmodel 9 naar 1. Bij intensief gebruikte deelvoertuigen krimpt de stilstandbuffer t.o.v. miljoenen stilstaande prive-EV's; laadvraag volgt km. Netto neteffect van volledig CPV blijft onbekend van teken. Alternatieven B (156) en C (157) blijven beter onderbouwd voor netbaten; A2 (155) herstelt een deel van de buffer.
Maatregelen. CONCEPT-stop 260 (analysis 46): herschrijf Energiewet vanuit lokale energiegemeenschappen, flat fee infrastructuur, EB en heen-/terugleveren opnieuw - wegnemen van de perverse prikkel die collectiviteit remt. Referentie 259: huidige wet/individuele route (IsReference). CONCEPT-bron 261 (deze analyse): collectieve V2G/deelauto-buffer als netondersteuning faciliteren of verplichten; versterkt 155 en 156. Relaties 57-60.
PM. Euro-effecten wetsherschrijving, vermeden verzwaring, accuslijtage bij hoge km + V2G, eventuele afbouw thuisbatterij-stimulering. Banen geen baat (regel 13). Disconto source 33.