Fossiele subsidies
Er zijn diverse fiscale regelingen en subsidies waar de fossiele industrie van profiteert
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
Wat betekenen deze labels?
Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.
- Datakwaliteit A t/m D (analyse)
- Samenvattend oordeel over de doorrekening van een analyse. Het weegt mee hoeveel van het berekende welvaartseffect op een bron of kengetal rust, hoeveel posten nog PM zijn en de zwakste betrouwbaarheidsklasse van de onderdelen die zwaar meetellen. A is het sterkst onderbouwd; D betekent zwak onderbouwd of nog niet doorgerekend.
- Aandeel met bron
- Welk deel van het berekende welvaartseffect (in euro’s) rust op een vastgelegde bron of kengetal.
- PM-post
- Post pro memorie: een effect waarvan we weten dat het bestaat, maar dat nog niet in euro’s is uitgedrukt. Hoe meer PM-posten, hoe onvollediger het totaal.
- Betrouwbaarheidsklasse
- Onderbouwd: bedragen en kernclaims zijn herleidbaar tot een officiële of wetenschappelijke bron. Te herzien: de ordegrootte is plausibel, maar de bron is verouderd, onvolledig of niet specifiek. Niet extern gebruiken: nog niet onderbouwd of afwijkend van officiële cijfers. Bij een analyse tonen we de zwakste klasse van de onderdelen.
- Bronlabels
- Origineel gecontroleerd: we hebben het oorspronkelijke document zelf gelezen. Gecontroleerd door ander teamlid: een ander lid van het team las het origineel; wij namen de inhoud over. Secundair: alleen gezien via een samenvatting, zoekresultaat of andere bron, het origineel is niet ingezien. Nog niet geverifieerd: de bron is vastgelegd maar nog niet gecontroleerd. Klik op een label voor de toelichting.
- Betrouwbaarheid van een datapunt
- Score die de analist bij het vastleggen geeft: hoog (80 of meer van 100), middel (50 tot 80) of laag. Enkele oudere datapunten zijn op een schaal van 10 gescoord; die tonen we als x/10. Zonder score staat er ‘nog niet beoordeeld’.
- Internationaal cijfer
- Het cijfer komt uit een buitenlandse of mondiale bron en is niet specifiek voor Nederland. Gebruik het als orde van grootte, niet als Nederlandse waarde.
- Eigen afleiding
- Het cijfer staat niet letterlijk in een bron, maar is door ons berekend uit een of meer bronnen. De berekening staat in de toelichting.
- Concept
- Nog niet goedgekeurd of nog in bewerking. Tekst, effecten en bedragen kunnen nog veranderen.
Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferdAanvulling voorstellen
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- nog niet becijferdAanvulling voorstellen
Omvang geldstroom (indicatief)
Geen MKBA-uitkomst. Dit is de grootte van de geldstroom waar deze analyse over gaat, niet de schade of het welvaartseffect.
- Geldstroomindicatief
- € 37,5 – 46 mldCorrectie voorstellen
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenAnalyse
[Bronstatus 2026-09-27 (scientist, Action 196/203)] Niet-officieel: F_Volume_EUR_Min 37,5 mld komt van SOMO (niet-officiele bron); de bovengrens 46 mld is niet geverifieerd (MN2024-cijfer 39,7-46,4 mld kon niet worden gecontroleerd, Action 203). Officieel: budgettair belang fossiele voordelen (inventarisatiebenadering) 29,6 mld in 2026 (MN2027 bijlage 13, source 347, bi 92); CPB/PBL 17,1 mld in 2021, brede definitie (source 5, bi 1). Budgettair belang is fictieve derving, geen opbrengst bij afschaffen.
Correctie maatschappelijke kosten: F_Volume_Societal stond op 243-606 mld; dat is een schaalfout (factor 10): de notitie hieronder noemt zelf 24,3 en 60,6 mld (eigen controle: ca. 139 Mt x 200 resp. 500 USD/t, omgerekend tegen ca. 0,87 EUR/USD). Gecorrigeerd naar 24,3-60,6 mld. De 200/500 USD per ton heeft geen officiele bron. Officieel is de externe-kostenbenadering 18,3 mld (fossiel) resp. 23,3 mld (alle broeikasgassen) in 2025, bij 187,4 EUR/t CO2 (MN2027 bijlage 13, source 347).
Oorspronkelijke notitie: maatschappelijke kosten $ 200 & $ 500 per ton. in 2025 was de uitstoot 0,8% hoger 139,4 Mt in 2024 138,2, 24,3 en 60,6 miljard
Herkomst van de bedragen
Bronnen van deze analyse
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.
Bronnen
- Bijlagen bij de Miljoenennota 2027 (Kamerstuk 37 020, nr. 2): EMU-tabellen, fiscale regelingen, Aanvullende Post, KGG-mutaties, bijlage 13 Fossiele voordelenMinisterie van Financien, 2026 Nog niet geverifieerd
- NEa onderzoek duurzaamheid houtpellets (uit Maleisie, geleverd aan RWE) + Kamerbrief handhavingsbesluit (Kamerstuk 31239, nr. 443)Nederlandse Emissieautoriteit (NEa); Minister van Klimaat en Groene Groei, 2026 Nog niet geverifieerd
- Zeroing in on net-zero: The role of carbon dioxide removals and carbon sinks in EU member states' climate planningCarbon Market Watch (Daniel Orth), 2026 Nog niet geverifieerd
- Kamerbrief openstelling SDE++ 2026 (Kamerstuk 31239, nr. 444, 13-02-2026)Minister van Klimaat en Groene Groei, 2026 Nog niet geverifieerd
- Persbericht Comite Schone Lucht: Spoedrechtzaak over miljoenen biomassasubsidies RWE (26-05-2026, zitting CBb 28-05-2026, AWB 26/194 VV) + Q&A-bijlageComite Schone Lucht (Fenna Swart), 2026 Nog niet geverifieerd
- PBL, Klimaatverandering in de prijzen in 2025. Analyse van de beprijzing van broeikasgasemissies in Nederland (15-09-2026, publicatie 6192)Corjan Brink en Hendrik Vrijburg (PBL), 2026
Origineel gecontroleerd
Volledige PDF (27 p.) zelf gelezen 8-10-2026: tabellen 1-4 en tabel A; figuren 1-5 alleen via de tekst (de waarden in de figuren zijn niet als tabel beschikbaar). (door scientist, 8-10-2026) - Kamerbrief Invalshoeken negatief beoordeelde fiscale regelingen, met bijlage Overzicht negatief beoordeelde fiscale regelingen (23-06-2026; Kamerstukken II 2025/26, 32 140, nr. 312)Staatssecretaris van Financien E. Eerenberg, 2026
Origineel gecontroleerd
Brieftekst (via OpenTK-weergave van 2026D31968) en bijlage-PDF zelf gelezen; som van 49 gemonitorde bedragen 89.532 mln (6 regelingen n.g.). (door scientist, 9-10-2026) - Kamerbrief energiebelasting, WKK-inputvrijstelling en warmtenetten (Kamerstuk 36576, nr. 117, 23-07-2025)Staatssecretaris van Financien / Tweede Kamer, 2025
Origineel gecontroleerd
Tekst zelf gelezen op officielebekendmakingen.nl (passages fossiel voordeel en warmtetarief). (door scientist, 9-10-2026) - Afschaffing fossiele energiesubsidies: eerder een hersenkraker dan een no-brainerCorjan Brink (PBL), Arjan Trinks (CPB), Herman Vollebergh (PBL), Peter Zwaneveld (CPB), 2023 Nog niet geverifieerd
- Memorie van antwoord namens de Staat der Nederlanden, RWE t. Staat (Wet verbod op kolen), Gerechtshof Den Haag zaaknr. 200.324.875/01 (zitting 26-09-2023)Pels Rijcken namens de Staat der Nederlanden (Ministerie van EZK), 2023 Nog niet geverifieerd
- Aanhangsel Handelingen TK 2020-2021, nr. 2515: antwoorden op Kamervragen Van Raan over extra subsidie voor extra bijstook houtige biomassa (Eemshavencentrale)Minister van Economische Zaken en Klimaat (Van 't Wout), 2021 Nog niet geverifieerd
Datapunten
- Budgettair belang fossiele voordelen 2026, inventarisatiebenadering (Miljoenennota 2027) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Fossiele voordelen volgens externe-kostenbenadering 2025 (Miljoenennota 2027) Betrouwbaarheid hoog (85/100)
- Fossiele subsidies NL 2021, brede definitie (CPB/PBL 2023) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- Openstellingsbudget SDE++ 2026: EUR 8 mld (verplichtingenplafond, Kamerstuk 31239-444) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- SDE++ vermengt bio-CCS (CO2-verwijdering) met fossiele CCS; CDR-sector kreeg nog geen SDE++-geld (kritiek CMW 2026) Betrouwbaarheid middel (75/100)
- Claim CSL, niet primair geverifieerd: RWE krijgt tot 2027 ca. EUR 2,5 mld SDE++ voor bij- en meestook biomassa (Amer, Eemshaven) Betrouwbaarheid middel (55/100)
- NEa 2026: Maleisische pellets aan RWE voldoen aan NL-eisen, maar GGL-schema borgt duurzaamheid 'tot op zekere hoogte ... niet volledig' Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- NEA 2025: 78,6% van alle werknemers (zeer) tevreden met het werk (95%-CI 78,2-78,9) Betrouwbaarheid hoog (90/100)
- NEA 2025 tevreden met werk: aardolie 78,4% (71,8-83,9), delfstoffen 81,9% (74,6-87,5), chemie 71,5% (65,8-76,6) Betrouwbaarheid hoog (80/100)
- Sustainability wage gap: werknemers in meest duurzame sectoren verdienen 8% (5-13%) minder; indicatief 4.029 (2.518-6.546) euro per vte-jaar Betrouwbaarheid middel (50/100)
- EB aardgas 2026 (EUR/m3 excl. btw): 0-170.000 m3 0,60066; 170.001-1 mln 0,33085; 1-10 mln 0,21396; >10 mln 0,05313 Betrouwbaarheid nog niet beoordeeld
- WKK-inputvrijstelling 2026: 0,2635 m3 gas per kWh vrijgesteld (net-levering; eigen gebruik <20 MW 0,1498); afbouw 2025-2030, daarna warmtedeel regulier belast Betrouwbaarheid nog niet beoordeeld
- Impliciet EB-voordeel gasbijstook warmtenet (10.000 weq, 20% gas, 1,6 mln m3/jr): ca. 0,29 EUR/m3 = 47 EUR/weq/jr; 2,3 EUR/GJ geleverd; 11,5 EUR/GJ piekwarmte Betrouwbaarheid nog niet beoordeeld Eigen afleiding
- Warmtetarief (gasreferentie) bevat EB tegen kleinverbruikerstarief, warmtebedrijf betaalt gem. ca. 0,31: indicatief ca. 380 EUR/weq/jr verschil tussen doorberekende en betaalde EB Betrouwbaarheid nog niet beoordeeld Eigen afleiding
- IMF-schatting fossiele subsidies NL 2021, externe kosten breed (secundair via CPB/PBL) Betrouwbaarheid middel (75/100)